Vrijwilligers bepalen culturele identiteit gemeente

Culturele instellingen bestaan voor allerlei doelgroepen en doelen. Zij spelen een belangrijke rol in het realiseren van vele gemeentelijke doelstellingen. Dit is onmogelijk zonder vrijwilligers! In de meeste gemeenten houden vrijwilligers cultuur in stand, in al haar uitingen. Zij bepalen mede de (historische) identiteit van de gemeente. Vrijwilligers dragen in veel gevallen culturele instellingen zoals muziekverenigingen, oudheidkamers, amateurtoneel enzovoort. Ook immaterieel erfgoed wordt - minstens deels - door hen gedragen. Denk aan tradities en rituelen zoals bloemencorso’s en processies. Andere instellingen, zoals musea of poppodia, zijn geheel afhankelijk van vrijwilligers om te blijven bestaan. Vrijwilligers hebben daarbij zowel producerende als ondersteunende rollen. Zij dragen bij aan het gezicht en de leefbaarheid van de gemeente als plek om te wonen of bezoeken.
Cultuur

Cultuur als middel voor beleidsdoelen

Culturele instellingen spelen een rol bij welzijn, burgerparticipatie, educatie, integratie, inburgering, vrijetijdsbeleid, sociale cohesie en gezondheidszorg. Betrek culturele vrijwilligersorganisaties daarom bij het beleid dat u op deze terreinen ontwikkelt. Stimuleer samenwerking van allerlei maatschappelijke organisaties met culturele instellingen. Daardoor versterkt het gemeentebeleid en kunnen vrijwilligers hun liefde voor cultuur effectief inzetten. Bovendien krijgen vrijwilligersorganisaties een meer ondernemende rol. Hiermee werken gemeenten ook nog aan het verduurzamen van cultuur in de woonplaats.

Leren ondernemen voor cultuurinstellingen

Cultuurvrijwilligers zijn soms handig in financiële ondersteuning werven bij de plaatselijke middenstand. Toch kunnen zij ook vaak ondersteuning gebruiken en leren van andere organisaties. Deskundigheidsbevordering is een belangrijk ingrediënt om ondernemerschap mogelijk te maken. 

Organiseren en uitbaten

Fondsenwervende activiteiten door culturele instellingen verlevendigen het straatbeeld, en zorgen dat deze vrijwilligersorganisaties kunnen ondernemen. Vereenvoudig daarom verstrekking van evenementenvergunningen en pas maatwerk toe. Cultuur en horeca gaan vaak hand in hand en genereren extra inkomsten. Zorg ervoor dat culturele instellingen ook een horecavergunning voor paracommerciële instellingen kunnen krijgen.

Gefaseerd bezuinigen, wanneer nodig

Veel gemeenten bezuinigen op cultuur in plaats van culturele instellingen te betrekken bij hun beleid. Culturele instellingen verdienen de kans financiële klappen op te kunnen vangen, ook als gemeenten geen kans zien om cultuur in te passen in de diverse beleidsportefeuilles. Dit vraagt om stapsgewijze bezuinigingen en het aanbieden van alternatieven, bijvoorbeeld via netwerkbijeenkomsten (Beursvloer) om samenwerking met het bedrijfsleven en instellingen te vergroten. Een basale investering in de professionele ruggengraat van de culturele instellingen is onmisbaar voor coördinatie en marketing van het product. Wegbezuinigen van deze ruggengraat verplaatst de werklast naar vrijwilligers. Dit werkt veelal averechts en demotiverend.

Cultuur vraagt soms gedegen opleiding

Vrijwilligers kunnen niet alles. Sommige werkzaamheden vragen een gedegen en langdurige opleiding, die vrijwilligers niet in huis hebben. Gemeenten die hun culturele erfgoed willen bewaren, moeten erop letten dat genoeg professionaliteit aanwezig is.

Band vrijwilliger met eigen cultuurinstelling

Cultuurvrijwilligers hebben een enorme band met de culturele instelling waar zij vrijwilliger zijn. Als gemeenten hen willen bedanken, spreekt een gemeentebrede activiteit hen niet snel aan. Waarderen van cultuurvrijwilligers gaat het beste door organisaties zelf de mogelijkheid te geven hun vrijwilligers te bedanken. 

Bemiddelen helpt

Een goede en moderne vrijwilligerscentrale bemiddelt veel vrijwilligers voor culturele instellingen. Zij bieden vaak ook onmisbare deskundigheidsbevordering. Vrijwilligerscentrales zijn daarmee een goede partner voor cultuur op lokaal niveau.

Goed verzekerd?

Door bezuinigingen denken sommige gemeenten aan het schrappen van de gemeentelijke verzekering voor vrijwilligers. Spijtig voor lokale organisaties, en helemaal voor regionale of landelijke organisaties. Voor hen is het noodzaak dat in alle gemeenten een verzekering voor vrijwilligers is geregeld. Vrijwilligers bewegen zich over gemeentegrenzen heen en het is nodeloos complex als niet alle gemeenten deze verzekering bieden.